รณรงค์ "วันไตโลก 2569" ชวนคนไทยคัดกรองความเสี่ยง "รู้ทันโรคไต ป้องกันก่อนป่วย"

เครือข่ายลดบริโภคเค็ม สำนักงานกองทุนสนับสนุนการสร้างเสริมสุขภาพ (สสส.) ร่วมกับ กรมควบคุมโรค กระทรวงสาธารณสุขและโรงพยาบาลราชพิพัฒน์ กรุงเทพมหานคร จัดกิจกรรมรณรงค์ “วันไตโลก ปี 2569 ภายใต้แนวคิด “คัดกรองป้องกัน รู้ทันโรคไต ใส่ใจรักษ์โลก” (Kidney Health For All-Caring for People, Protecting the Planet) เพื่อสร้างความตระหนักรู้เกี่ยวกับโรคไตเรื้อรังและส่งเสริมให้ประชาชนเข้าถึงการตรวจคัดกรองความเสี่ยงได้มากขึ้น

ดร.พญ.เลิศลักษณ์ ลีลาเรืองแสง รองปลัดกรุงเทพมหานคร เปิดเผยว่า กรุงเทพมหานครได้ร่วมกับกรมควบคุมโรค เครือข่ายลดบริโภคเค็ม สมาคมเพื่อนโรคไตแห่งประเทศไทยและหน่วยงานที่เกี่ยวข้อง ร่วมกันจัดกิจกรรมรณรงค์สร้างความตระหนักรู้เรื่องโรคไตเรื้อรังแก่ประชาชน พร้อมส่งเสริมให้กลุ่มเสี่ยงได้แก่ ผู้ป่วยโรคเบาหวาน ผู้ป่วยโรคความดันโลหิตสูงและผู้สูงอายุ เข้ารับการตรวจคัดกรองโรคไตเรื้อรัง เพื่อค้นหาผู้ป่วยโรคไตเรื้อรังในระยะเริ่มต้นให้ได้รับการรักษาอย่างเหมาะสม รวมถึงส่งเสริมให้ประชาชนปรับพฤติกรรมสุขภาพ ทั้งการบริโภคอาหาร การออกกำลังกาย การควบคุมระดับน้ำตาลในเลือดและความดันโลหิต ตลอดจนการใช้ยาและสมุนไพรอย่างสมเหตุสมผลและปรึกษาแพทย์ทุกครั้ง

ด้าน นพ.กฤษฎา หาญบรรเจิด ผู้อำนวยการกองโรคไม่ติดต่อ กรมควบคุมโรค กล่าวว่า ประเทศไทยมีแนวโน้มผู้ป่วยโรคไตเรื้อรังเพิ่มขึ้นอย่างต่อเนื่อง โดยจำนวนผู้ป่วยโรคไตเรื้อรังทุกระยะเพิ่มจาก 1,046,072 คน ในปี 2566 เป็น 1,145,586 คน และในปี 2568 ส่วนใหญ่เป็นผู้ป่วยระยะที่ 3 มากกว่า 670,000 คน ระยะที่ 4 กว่า 186,000 คน และระยะที่ 5 มากกว่า 100,000 คน สะท้อนให้เห็นถึงความจำเป็นในการเร่งสร้างความรู้ความเข้าใจและส่งเสริมการป้องกันโรคตั้งแต่ระยะเริ่มต้น โดยประชาชนจะต้องให้ความสำคัญกับการดูแลสุขภาพของตนเอง โดยมุ่งเน้นการป้องกันมากกว่าการรักษา โดยเฉพาะกลุ่มโรคไม่ติดต่อเรื้อรัง เช่น โรคเบาหวาน ความดันโลหิตสูง โรคหัวใจ และโรคไตเรื้อรัง ซึ่งหากไม่ได้รับการป้องกันและดูแลอย่างเหมาะสม อาจนำไปสู่ภาวะไตวายและต้องได้รับการบำบัดทดแทนไต ส่งผลกระทบต่อคุณภาพชีวิตของผู้ป่วยและครอบครัว ซึ่งจะช่วยลดภาระค่าใช้จ่ายด้านการรักษาพยาบาลต่อระบบบริการสาธารณสุขของประเทศ

ด้าน รศ.นพ.สุรศักดิ์ กันตชูเวสศิริ ประธานเครือข่ายลดบริโภคเค็ม กล่าวว่า ในทุก ๆ ปี ประเทศไทยจะมีการจัดงานวันไตโลกทุกวันพฤหัสบดีที่ 2 เดือนมีนาคมของทุกปี โดยในปีนี้จัดขึ้นในวันพฤหัสบดีที่ 12 มีนาคม 2569 ตามสถานพยาบาลต่างๆ ทั่วประเทศ เพื่อต้องการให้ประชาชนได้ตรวจคัดกรองสุขภาพอย่างสม่ำเสมอ จะช่วยค้นหาความเสี่ยงของโรคได้ตั้งแต่ระยะเริ่มต้น และได้กำหนดคำขวัญการรณรงค์ว่า “คัดกรองป้องกัน รู้ทันโรคไต ใส่ใจรักษ์โลก” เพื่อเน้นย้ำให้ประชาชนตระหนักถึงความสำคัญของการป้องกันและการตรวจคัดกรองโรคไตเรื้อรัง ปัจจุบันนี้มีผู้ป่วยโรคไตทั่วโลกกว่า 780 ล้านคน ทำให้โรคไตเรื้อรัง จึงเป็นภาวะที่อันตรายทำให้เกิดความทุกข์ทรมานอย่างมาก ส่วนหนึ่งของโรคไตเรื้อรังเกิดจากไตวายเฉียบพลันมาก่อน ในประเทศที่กำลังพัฒนาจะพบภาวะไตวายเฉียบพลันได้บ่อย สาเหตุเกิดจากการเสียสารน้ำและการรับประทานยาแก้ปวด ส่วนปัจจัยอื่น ๆ ที่ทำให้เกิดไตวายเรื้อรังได้แก่ เบาหวาน ความดันโลหิตสูง โรคอ้วน รวมทั้งการติดเชื้อบางชนิด เช่น เอชไอวี , ตับอักเสบ การเป็นโรคไตตั้งแต่เด็ก ก็ทำให้เพิ่มความเสี่ยงในการเป็นโรคไตเรื้อรังในผู้ใหญ่ได้

สำหรับการเสวนาจากผู้เชี่ยวชาญในหัวข้อ “คัดกรองป้องกัน รู้ทันโรคไต ใส่ใจรักษ์โลก” นั้น พล.อ.ท.นพ.อนุตตร จิตตินันทน์ ที่ปรึกษาผู้ว่าราชการกรุงเทพมหานคร กล่าวว่า 8 กฎทองในการป้องกันโรคไตให้ได้อย่างได้ผล ประกอบด้วย 1.ต้องออกกำลังกายอย่างสม่ำเสมอ 2.ลดการรับประทานอาหาร หวาน มัน เค็ม 3.ดื่มน้ำที่สะอาดอย่างพอเพียง 3.ป้องกันระมัดระวังมลภาวะต่าง ๆ เช่น ฝุ่นละออง PM2.5 4.ควบคุมการเป็นเบาหวานและหมั่นตรวจความดันอย่างสม่ำเสมอ 5.งดสูบบุหรี่ 6.ไม่ควรรับประทานยาแก้ปวด 7.งดการบริโภคสมุนไพร และ 8.หมั่นตรวจการทำงานของไต โดยเริ่มตั้งแต่อายุ 45 ปีเป็นต้นไป

พญ.สุธี สฤษฎ์ศิริ ผู้อำนวยการกองสร้างเสริมสุขภาพ กรุงเทพมหานคร กล่าวทิ้งท้ายว่า ณ ปัจจุบัน ประเทศไทยมีผู้ป่วยด้วยโรคไตวาย (2569) จำนวน 106,883 คน มีผู้รับประทานหวานสูงขึ้น คิดเป็น 47.8% ทานเค็มมากขึ้น 25.5% และรับประทานกะทิ (มัน) เพิ่มขึ้น 46.9% แต่ทั้งนี้ในส่วนของปริมาณผู้สูบบุหรี่/ดื่มแอลกอฮอล์ มีจำนวนลดลงเล็กน้อย